Οι αναπτυξιακοί πόνοι (growingpains) αποτελούν μία από τις πιο συχνές αιτίες πόνου στην παιδική ηλικία και, στις περισσότερες περιπτώσεις, είναι απολύτως καλοήθεις και παροδικοί. Παρότι ο όρος «αναπτυξιακοί» έχει επικρατήσει, στην πραγματικότητα δεν υπάρχει σαφής σύνδεση με την ίδια τη διαδικασία της σωματικής ανάπτυξης ή την αύξηση του ύψους των οστών. Πιο πιθανό είναι να σχετίζονται με την καθημερινή μυϊκή καταπόνηση, την αυξημένη φυσική δραστηριότητα των παιδιών, καθώς και με παράγοντες όπως η κόπωση ή η υπερένταση των μυών κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται χαρακτηριστικά τις απογευματινές ή βραδινές ώρες και πολύ συχνά κατά τη διάρκεια της νύχτας, γεγονός που μπορεί να ανησυχήσει τους γονείς. Ο πόνος εντοπίζεται κυρίως στα κάτω άκρα, με συχνότερες περιοχές τους μηρούς, τις γάμπες ή την περιοχή πίσω από τα γόνατα. Σε κάποια παιδιά μπορεί να είναι ήπιος και ενοχλητικός, ενώ σε άλλα πιο έντονος και να προκαλεί αφύπνιση από τον ύπνο.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά που βοηθούν στη διάκριση των αναπτυξιακών πόνων από άλλες παθολογικές καταστάσεις είναι ότι δεν συνοδεύονται από εμφανές πρήξιμο στις αρθρώσεις, ερυθρότητα, τοπική θερμότητα ή περιορισμό της κινητικότητας. Επίσης, δεν επηρεάζουν τη γενική κατάσταση του παιδιού. Τις περισσότερες φορές το παιδί κατά τη διάρκεια της ημέρας είναι απολύτως καλά, δραστήριο, συμμετέχει κανονικά στο παιχνίδι, στο σχολείο και στις αθλητικές δραστηριότητες χωρίς καμία δυσκολία.
Η συχνότητα των επεισοδίων μπορεί να ποικίλλει. Κάποια παιδιά μπορεί να έχουν επεισόδια περιστασιακά, ενώ άλλα πιο συχνά για συγκεκριμένες περιόδους, ιδιαίτερα όταν υπάρχει αυξημένη δραστηριότητα ή κούραση. Ο πόνος συνήθως υποχωρεί μέσα σε λίγα λεπτά ή ώρες και δεν αφήνει κανένα υπόλειμμα την επόμενη ημέρα.
Η αντιμετώπιση είναι στις περισσότερες περιπτώσεις απλή και βασίζεται σε συντηρητικά μέτρα. Ο καθησυχασμός του παιδιού και των γονιών αποτελεί σημαντικό πρώτο βήμα, καθώς η κατανόηση της καλοήθους φύσης του προβλήματος μειώνει το άγχος. Συχνά βοηθά το ήπιο μασάζ στην περιοχή του πόνου, η εφαρμογή ζεστών επιθεμάτων και η χαλάρωση πριν τον ύπνο. Σε κάποιες περιπτώσεις, εφόσον κριθεί απαραίτητο από τον γιατρό, μπορεί να χρησιμοποιηθεί απλή αναλγητική αγωγή.
Παρά τη συνήθως αθώα φύση τους, υπάρχουν ορισμένα σημεία που δεν πρέπει να αγνοούνται. Όταν ο πόνος εμφανίζεται και κατά τη διάρκεια της ημέρας, όταν είναι σταθερά εντοπισμένος στο ίδιο σημείο, όταν συνοδεύεται από πρήξιμο, χωλότητα, πυρετό, έντονη κόπωση ή όταν επηρεάζει τη λειτουργικότητα του παιδιού, τότε απαιτείται ιατρική εκτίμηση. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι σημαντικό να αποκλειστούν άλλες καταστάσεις που μπορεί να μιμούνται την εικόνα των αναπτυξιακών πόνων.
Συνολικά, οι αναπτυξιακοί πόνοι είναι μια πολύ συχνή και καλοήθης κατάσταση της παιδικής ηλικίας. Με σωστή ενημέρωση, παρατήρηση και καθησυχασμό, αντιμετωπίζονται εύκολα και δεν επηρεάζουν τη φυσιολογική ανάπτυξη ή τη μελλοντική υγεία του παιδιού.