Οι αγγειίτιδες στην παιδική ηλικία αποτελούν μια ετερογενή ομάδα φλεγμονωδών νοσημάτων με κοινό παθοφυσιολογικό χαρακτηριστικό τη φλεγμονή του αγγειακού τοιχώματος, η οποία μπορεί να αφορά αρτηρίες, φλέβες ή τριχοειδή διαφορετικού μεγέθους. Η φλεγμονώδης αυτή διεργασία οδηγεί σε πάχυνση, στένωση ή και απόφραξη του αγγείου, με επακόλουθη ισχαιμία και δυσλειτουργία των αντίστοιχων ιστών ή οργάνων. Η κλινική εικόνα καθορίζεται κυρίως από το μέγεθος των αγγείων που εμπλέκονται και από τα όργανα-στόχους, γεγονός που εξηγεί τη μεγάλη ποικιλία συμπτωμάτων και τη διαγνωστική πολυπλοκότητα.
Στην παιδική ηλικία, οι πιο συχνές μορφές είναι η IgA αγγειίτιδα (πρώην πορφύρα Henoch–Schönlein) και η νόσος Kawasaki, οι οποίες αντιπροσωπεύουν δύο διαφορετικά φάσματα αγγειακής φλεγμονής με χαρακτηριστική κλινική συμπεριφορά. Η IgA αγγειίτιδα αφορά κυρίως τα μικρά αγγεία και εκδηλώνεται με πορφυρικό εξάνθημα στα κάτω άκρα και τους γλουτούς, αρθραλγίες ή αρθρίτιδα, κοιλιακό άλγος και πιθανή νεφρική συμμετοχή με αιματουρία ή πρωτεϊνουρία. Η πορεία της είναι συνήθως αυτοπεριοριζόμενη, ωστόσο η νεφρική εμπλοκή απαιτεί στενή και μακροχρόνια παρακολούθηση λόγω κινδύνου χρόνιας νεφρικής νόσου.
Η νόσος Kawasaki αφορά αγγεία μέσου μεγέθους και αποτελεί επείγουσα παιδιατρική αγγειίτιδα λόγω της πιθανής προσβολής των στεφανιαίων αρτηριών. Κλινικά χαρακτηρίζεται από παρατεταμένο πυρετό, βλεννογονοδερματικές εκδηλώσεις όπως επιπεφυκίτιδα, χειλίτιδα και γλωσσίτιδα, πολυμορφικό εξάνθημα, λεμφαδενοπάθεια και αλλαγές στα άκρα. Η σημαντικότερη επιπλοκή είναι η ανάπτυξη στεφανιαίων ανευρυσμάτων, τα οποία μπορούν να οδηγήσουν σε μακροχρόνια καρδιαγγειακή νοσηρότητα. Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία είναι κρίσιμες, με στόχο την πρόληψη καρδιακών επιπλοκών.
Πέρα από τις συχνότερες μορφές, στην παιδική ηλικία μπορεί να εμφανιστούν και σπανιότερες, συστηματικές αγγειίτιδες, οι οποίες προσβάλλουν πολλαπλά όργανα και μπορεί να έχουν πιο σοβαρή πορεία. Σε αυτές περιλαμβάνονται αγγειίτιδες μικρών, μεσαίων ή μεγάλων αγγείων, με διαφορετικό παθοφυσιολογικό υπόβαθρο και θεραπευτική προσέγγιση.
Η διαγνωστική προσέγγιση βασίζεται στον συνδυασμό κλινικής εικόνας, εργαστηριακών δεικτών φλεγμονής, ανοσολογικών εξετάσεων και απεικονιστικού ελέγχου, ενώ σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί βιοψία. Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο και τη βαρύτητα της αγγειίτιδας και κυμαίνεται από υποστηρικτική αγωγή έως συστηματική ανοσοκαταστολή.
Η έγκαιρη αναγνώριση των αγγειίτιδων στην παιδική ηλικία είναι καθοριστική, καθώς η πρώιμη παρέμβαση μπορεί να προλάβει μη αναστρέψιμες βλάβες οργάνων και να βελτιώσει σημαντικά τη μακροπρόθεσμη πρόγνωση.